İçindekiler
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle eşlerin kendi aralarında uzlaşarak, evliliği hukuki olarak sonlandırmak amacıyla mahkemeye başvurdukları dava türüne anlaşmalı boşanma davası denir. Türk hukuku sisteminde, çiftlerin maddi ve manevi olarak en az yıprandığı, sürecin en hızlı şekilde sonuçlandığı boşanma yöntemi budur.
Uygulamada pek çok kişi, anlaşmalı boşanmanın sadece "boşanmak istiyorum" demekten ibaret olduğunu düşünse de, hukuki boyutu çok daha karmaşık ve hassastır. Çiftlerin boşanmanın hukuki, mali ve müşterek çocuklarla ilgili sonuçları üzerinde eksiksiz ve mutlak bir uzlaşma sağlaması gerekir. Aksi takdirde dava, maddi ve psikolojik olarak çok daha yıpratıcı olan çekişmeli boşanma davasına dönüşür.
Anlaşmalı boşanma davası açılırken, hazırlanan dilekçe ve protokolün her sayfası davacı ve davalı tarafından ıslak imza ile imzalanmalıdır. Mahkemeye sunulan belgelerde imza eksikliği, sürecin uzamasına neden olur.
Anlaşmalı Boşanma Davasının Kanuni Şartları Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 166. maddesinin 3. fıkrası, anlaşmalı boşanmanın hukuki dayanağını oluşturur. Kanun koyucu, evlilik kurumunu korumak ve acele kararların önüne geçmek adına anlaşmalı boşanmayı belirli katı şartlara bağlamıştır. Bir evliliğin anlaşmalı olarak sona erebilmesi için aşağıdaki 4 ana şartın birlikte gerçekleşmiş olması zorunludur:
Anlaşmalı Boşanmanın 4 Temel Şartı
1 Yıl Evlilik Süresi
- Resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 tam yıl
- Dini nikah veya nişanlılık dahil değildir
Birlikte Başvuru
- Eşlerin birlikte dilekçe vermesi
- Veya birinin davasını diğerinin kabul etmesi
Bizzat Dinlenme
- Her iki eşin duruşmaya bizzat katılması
- İradelerin özgürce oluştuğunun teyidi
Protokol Uzlaşması
- Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı
- Tüm ferilerde tam mutabakat
1. Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması
Anlaşmalı boşanma davası açabilmek için eşlerin resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 tam yıl evli kalmış olmaları şarttır. Dava açıldığı gün itibariyle 1 yıl dolmamışsa, taraflar ne kadar mükemmel bir protokol hazırlamış olursa olsun, mahkeme usul yönünden davayı reddedecek veya davanın çekişmeli boşanmaya dönmesini talep edecektir. Dini nikah, nişanlılık veya birlikte yaşama süreleri bu bir yıllık süreye dahil edilmez; milat, resmi nikahın kıyıldığı gündür.
2. Eşlerin Birlikte Başvurması veya Davanın Kabulü
Anlaşmalı boşanma için tarafların mahkemeye birlikte bir dilekçe vererek başvurmaları mümkündür. Ancak uygulamada daha yaygın olan yöntem; eşlerden birinin anlaşmalı boşanma talepli dava açması, diğer eşin ise mahkemeye bizzat katılarak veya davayı kabul ettiğini beyan ederek bu sürece onay vermesidir.
3. Tarafların Hakim Huzurunda Bizzat Dinlenmesi
Çekişmeli boşanma davalarının aksine, anlaşmalı boşanma davasında tarafların duruşmaya bizzat katılması kanuni bir zorunluluktur. Eşlerin alanında uzman bir avukatla temsil edilmeleri dahi bu şartı ortadan kaldırmaz. Hakimin, her iki eşi bizzat görmesi, boşanma iradelerinin özgürce, baskı altında kalmadan oluştuğuna kanaat getirmesi gerekir.
Taraflardan biri duruşmaya katılmazsa, anlaşmalı boşanma gerçekleşemez. Avukatınız sizi temsil edebilir ancak fiziksel varlığınızın yerine geçemez.
4. Boşanmanın Mali Sonuçları ve Çocukların Durumu Üzerinde Anlaşma
En kritik şart budur. Taraflar, boşanmanın hukuki ferileri dediğimiz hususlarda tam bir mutabakata varmalıdır. Bu mutabakat "Anlaşmalı Boşanma Protokolü" adı verilen yazılı bir metinle mahkemeye sunulur. Eğer protokolde tarafların uzlaşamadığı tek bir madde bile varsa, anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Olmalıdır?
Sürecin bel kemiğini oluşturan protokol, son derece teknik bir belgedir. Gelecekte yaşanabilecek hak kayıplarını önlemek adına mutlaka bir boşanma avukatı tarafından hazırlanmalıdır. Protokolde yer alması zorunlu başlıklar şunlardır:
- Velayet: Müşterek çocuk varsa, velayetin hangi ebeveyne verileceği netleştirilmelidir.
- Kişisel İlişki Tesisi: Velayeti almayan tarafın çocukla görüşme gün ve saatleri detaylandırılmalıdır.
- İştirak Nafakası: Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenecek aylık nafaka bedeli belirlenmelidir.
- Yoksulluk Nafakası: Eşlerden birinin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması halinde nafaka karara bağlanmalıdır.
- Maddi ve Manevi Tazminat: Tazminat talebi olup olmadığı, varsa miktarı ve ödeme şekli yazılmalıdır.
- Mal Rejiminin Tasfiyesi: Evlilik birliği içerisinde edinilen malların, evlerin, araçların nasıl paylaşılacağı açıkça eklenmelidir.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
TARAFLAR:
1- [Davacı Adı Soyadı] (TC: [TC No])
Adres: [Tam İkametgah Adresi]
2- [Davalı Adı Soyadı] (TC: [TC No])
Adres: [Tam İkametgah Adresi]
KONU: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle, tarafların TMK 166/3 maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmalarına ve boşanmanın mali sonuçları ile müşterek çocuk/çocukların durumu hususlarında mutabakata varılan şartların mahkemeye sunulmasından ibarettir.
PROTOKOL MADDELERİ:
1. BOŞANMA İRADESİ: Taraflar, evlilik birliğini sürdürme imkanlarının kalmadığını, ruhen ve fikren anlaşmazlık içinde olduklarını kabul ederek, kendi özgür iradeleriyle boşanmaya karar vermişlerdir. Mahkemenizden anlaşmalı olarak boşanmalarına karar verilmesini talep etmektedirler.
2. VELAYET: Tarafların müşterek çocukları [Çocuğun Adı Soyadı] (Doğum Tarihi: [../../....]) velayetinin [anne/baba]'ya verilmesini kabul ve beyan ederler. Velayet sahibi ebeveyn, çocuğun eğitim, sağlık ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdür.
3. KİŞİSEL İLİŞKİ TESİSİ: Velayeti kendisine verilmeyen [anne/baba], müşterek çocuk ile aşağıda belirtilen sürelerde kişisel ilişki kuracaktır:
- Her ayın 1. ve 3. haftasonları Cumartesi saat 10:00'dan Pazar saat 18:00'e kadar,
- Dini bayramların 2. ve 3. günleri saat 10:00 – 18:00 arası,
- Her yıl yazın 1 Temmuz – 15 Temmuz arası (15 gün kesintisiz),
- Sömestr tatilinin 1. haftası (7 gün kesintisiz).
Çocuğun teslimi ve iadesi velayeti almayan ebeveynin ikametgah adresinde gerçekleşecektir.
4. İŞTİRAK NAFAKASI: Velayeti kendisine verilmeyen [anne/baba], müşterek çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve iaşe giderleri için aylık [....] TL iştirak nafakası ödeyecektir. Bu nafaka her ayın 1'inde velayeti alan ebeveynin [banka adı – IBAN] numaralı hesabına düzenli olarak yatırılacaktır. Nafaka miktarı her yılın Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan yıllık ÜFE oranında artırılacaktır.
5. YOKSULLUK NAFAKASI: Taraflar birbirlerinden herhangi bir yoksulluk nafakası talep etmemektedirler. [Alternatif: (Davacı/Davalı), diğer tarafa aylık [....] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir.]
6. MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT: Taraflar birbirlerinden boşanma nedeniyle herhangi bir maddi veya manevi tazminat talep etmemektedirler. Her iki taraf da bu konudaki haklarından gayrikabili rücu feragat etmişlerdir.
7. MAL REJİMİNİN TASFİYESİ: Taraflar, evlilik birliği içerisinde edinilen tüm taşınır ve taşınmaz mallar, banka hesapları, araçlar, altın ve ziynet eşyaları ile sair değerli eşyalar konusunda aralarında eksiksiz olarak anlaşmışlardır. Tarafların birbirlerinden mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan (edinilmiş mallara katılma alacağı, katkı payı alacağı, değer artış payı alacağı dahil) herhangi bir hak veya alacak talebi bulunmamaktadır. Her iki taraf da bu konudaki haklarından gayrikabili rücu feragat etmişlerdir.
8. AİLE KONUTU: Tarafların müşterek konut olarak kullandıkları [adres bilgisi] adresindeki taşınmaz [davacı/davalı]'ya bırakılacaktır. Diğer taraf, bu konuttaki tüm hak ve taleplerinden feragat etmiştir ve en geç mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren [30] gün içinde konutu tahliye edecektir.
9. ORTAK HÜKÜMLER:
- Taraflar, işbu protokolü hiçbir baskı altında kalmaksızın, kendi hür iradeleriyle imzalamışlardır.
- İşbu protokolde yer almayan hususlarda tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacak talepleri yoktur.
- Protokol, mahkemece onaylanması halinde kesin hüküm niteliği taşıyacaktır.
- Taraflar, protokolün tamamını okuyup anladıklarını ve kabul ettiklerini beyan ederler.
Davacı: [Ad Soyad] İmza: _______________
Davalı: [Ad Soyad] İmza: _______________
Tarih: ../../....
Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İşler? Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davaları, hukuki usullere doğru riayet edildiği takdirde oldukça hızlı ilerler. Sürecin temel haritası şu şekildedir:
Anlaşmalı Boşanma Süreci Akış Şeması
Protokol Hazırlığı
- Eşler arası mutabakat sağlama
- Boşanma protokolü detayı (Nafaka, Velayet, Tazminat)
- Uzman avukat desteği
Dilekçe Yazımı
- Boşanma davası dilekçesinin hazırlanması
- Protokolün dilekçeye eklenmesi
- Gerekli belgelerin toplanması
Mahkemeye Başvuru (Tevzi)
- Adliyeye başvuru ve kayıt
- Harç ve masrafların ödenmesi
- Duruşma günü talebi
Duruşma Günü
- Hakim huzurunda duruşmaya katılım
- Tarafların beyanlarının alınması
- Protokolün hakim tarafından onayı
Karar ve Kesinleşme
- Gerekçeli kararın yazılması
- İstinaf süresinin dolması veya feragat
- Nüfus kaydına işlenme süreci
Eğer dava profesyonel bir avukat gözetiminde yürütülüyorsa; duruşma günü alma, kararın gerekçesinin hızlıca yazdırılması ve tarafların feragat beyanlarıyla kararın hemen kesinleştirilmesi işlemleri sayesinde anlaşmalı boşanma davası yaklaşık 1 ila 4 hafta içerisinde, tek celsede tamamen bitirilmiş olur.
Önemli Bilgi: Anlaşmalı boşanma davasında "istinaf hakkından feragat" beyanı verilerek, kararın kesinleşmesi önemli ölçüde hızlandırılabilir. Feragat verilmezse, istinaf süresi olan 2 hafta beklenmesi gerekir.
Neden Bir Boşanma Avukatına İhtiyacınız Var?
Toplumumuzda "zaten anlaştık, avukata ne gerek var" yanılgısı sıklıkla görülmektedir. Ancak internetten indirilen taslak protokollerle mahkemeye başvuran taraflar, hukuki terminolojiyi yanlış kullandıkları için davanın aylar sürmesine sebep olmakta veya çok daha kötüsü öngörülemez mali külfetler, bitmeyen nafaka borçları veya velayet sorunları ile karşı karşıya kalmaktadır.
Örneğin; "tarafların birbirlerinden maddi talebi yoktur" cümlesi sadece boşanmaya bağlı tazminatı çözerken, eşya alacaklarını veya mal rejiminden kaynaklanan katkı/katılma alacaklarını kapsamayabilir. Aylar sonra eşiniz size "evdeki yarı hakkımı istiyorum" diyerek yeni bir dava açabilir.
İnternetten indirilen hazır protokol şablonları, somut olayınıza uygun olmayabilir. Eksik veya hatalı maddeler sizi ileride büyük hak kayıplarına uğratabilir. Protokolünüzü mutlaka alanında uzman bir boşanma avukatına hazırlatın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hukuki Danışmanlık ve Randevu İçin
İstanbul sınırları içerisinde anlaşmalı veya çekişmeli boşanma davası süreçlerinizin uzman bir gözlemle, adil, hızlı ve hak kaybı yaşamadan tamamlanması için ofisimizden danışmanlık talep edebilirsiniz.