İçindekiler
- Boşanmada Tazminatın Amacı Nedir?
- Maddi Tazminat Nedir? (TMK M.174/1)
- Manevi Tazminat Nedir? (TMK M.174/2)
- Tazminat Almak İçin Aranan "Kesin" Şartlar
- Tazminat Miktarı (Kaç Milyon Lira Olacağı) Nasıl Hesaplanır?
- Mal Paylaşımı ve Tazminat Birbirine Karıştırılmamalı
- Zina ve Darp Durumunda Özel Tazminat Rekorları
- Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Boşanmada Tazminatın Amacı Nedir?
Boşanma, sadece ortak alınan eşyaların televizyonun, koltuğun paylaşılması veya nüfus kağıdındaki bekar yazısının değişmesinden ibaret basit bir işlem değildir. Özellikle Çekişmeli Boşanma davaları, tarafların birbirine yönelttiği şiddetin, aldatmanın, ekonomik istismarın "yargı önünde cezalandırıldığı" geniş çaplı hesaplaşma arenasıdır.
Bir eş hukuka (evlilik sadakatine) aykırı ve şiddet dolu eylemleriyle yuvayı yıktığında, mağdur eşin bu yıkımdan doğan hem "gecekçekteki parasal boşluğu" hem de "ruhsal acısı", Türk Medeni Kanunu gereğince fail eşe ödettirilecek Tazminat kalemi ile tamir edilmeye çalışılır.
Maddi Tazminat Nedir? (TMK M.174/1)
Mevcut ve Beklenen Menfaat Kaybı: Medeni Kanun Madde 174/1 der ki; boşanma yüzünden 'mevcut' ve 'beklenen menfaatleri zedelenen', kusursuz veya daha az kusurlu taraf; kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir.
Ne demektir "beklenen menfaat"? Şöyle düşünün; evlilik devam etseydi, evin erkeği (veya çalışan kadını) ömür boyu maaşıyla o evin doğalgazını, mutfağını, sağlık harcamalarını düzenli ödeyecekti. Ya da eşlerden birinin sigortası üzerinden öteki sağlıktan ücretsiz yararlanıyordu. Kocasının haksız ihaneti veya dayağı sebebiyle boşanmak zorunda kalan eş, gelecekte kocasının bu maddi desteğinden ve sigortasından mahrum kalacaktır. İşte mahrum kalacağınız bu parasal geleceğin peşin bedeli (topluca zararı) Maddi Tazminattır. (Ancak tekrar belirtelim: Bunu ev/araba bölüşümü zannetmeyin, bu tamamen ayrı parseldir.)
Manevi Tazminat Nedir? (TMK M.174/2)
Manevi tazminatta konu "para kaybetmek" veya "gelecekte kocasının maaşından yoksun kalmak" değildir. Mevzu Kişilik Haklarına Saldırıdır.
TMK Madde 174/2 net söyler: "Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf..."
- Eşinizin sizi otel odasında başka biriyle aldatması (Zina).
- Eşinizin sizi ailenizin ve misafirlerin yanında tokatlaması, aşağılaması.
- "Tembelsin, beceriksizsin, hastalıklısın" gibi onur kırıcı ağır sözlere maruz kalmanız.
- Çocuk doğuramadığınız veya fiziki durumunuz sebebiyle psikolojik tacize uğramanız.
Tüm bu olaylar sizin ruhsal bütünlüğünüzde, yaşama sevincinizde onulmaz çatlaklar yaratır, psikolojik tedavi görmenize sebep olur. Manevi tazminat, işte yaşadığınız bu "ağır üzüntünün, kahrolmanın" hukuki dildeki yatıştırıcı parasıdır, çektiğiniz acıyı dindirme bedelidir.
Maddi & Manevi Tazminatın Ayrımı
Maddi Tazminat
- Gerekçe: "Kocam sadık olsaydı onun parasal imkanlarıyla ve maaşıyla çok rahat yaşayacaktım."
- Odak: Gelecekte yoksun kalınan ekonomik güvenlik (menfaat).
Manevi Tazminat
- Gerekçe: "Sokak ortasında dövüldüm, aldattı ve psikolojim bozuldu, aylarca ağladım."
- Odak: Şeref, haysiyet, onur kırılması ve çekilen büyük ruhsal çöküntü.
Tazminat Almak İçin Aranan "Kesin" Şartlar
Tazminat dosyalarında sadece dayak yediğinizin resmini sunmak yeterli olamaz, usulen iki katı şart vardır:
Maddi veya manevi tazminat kazanabilmeniz için aranan mutlak şart, karşı tarafa tazminat ödemesi yapacak olan eşin DAHA AĞIR KUSURLU veya TAM KUSURLU olmasıdır. Eğer mahkemeye dökülen delillere göre "Eşit Kusurlu" çıkarsanız (Örn; Eşiniz size hakaret etti, siz de gidip evindeki tüm camları kasıtlı kırdınız) hiç kimse tazminat kazanamaz.
Bununla beraber Manevi tazminatta, edilen her karşılıklı söz manevi tazminat doğurmaz. Sadece "kişilik hakkınıza" namusunuza, bedeninize karşı direkt bir saldırı (zina, daya, iftira) içermelidir. "Sen annenden yemek yapmayı bile öğrenememişsin" sözü boşanma nedeniyse de ağır manevi tazminat nedeni sayılmayabilir; ama "Senden koca/kadın olmaz..." şeklinde cinsel kimliğe ağır itham direkt tazminattır.
Tazminat Miktarı (Kaç Milyon Lira Olacağı) Nasıl Hesaplanır?
Medyada sıkça "Ünlü iş adamına 50 milyon TL rekor tazminat", "Doktor eşinden 10 milyon lira aldı" gibi haberler görebilirsiniz. Ancak bu rakamlar mahkemenin kafasındaki torbadan tesadüfen çıkan rakamlar değildir. Yargıtay'ın Tazminat Hesaplama Denklemi şudur:
- SED (Sosyal Ekonomik Durum): Mahkeme ilk celseden önce polis marifetiyle eşlerin üstüne kayıtlı araç, konut, şirket hisseleri ve çalıştıkları yerleri tespit ettirir (SED Raporu). Asgari ücretle çalışan veya işsiz olan bir adamın 2 Milyon TL tazminat ödemesi hayatın olağan akışına aykırıdır, hakim böyle bir kişinin 100.000 TL ödemesine karar kılabilir. Ancak aylık kazancı 1 milyon lira olan bir holding ortağı için hakim 5.000.000 TL tazminata hükmedebilir. Para, kişinin gelir gücüne göre 'cezalandırıcı ve bedel ödetici' olmalıdır.
- Kusurun Ağırlığı: Tek bir tokat atmak ağır kusurdur, ancak eşi bıçakla hastanelik etmek ya da evli barklıyken eşcinsel/farklı uç hayat tarzlarıyla aldatmak kat be kat ağır kusurdur. Şiddet ne kadar dehşet vericiyse (cinayete kast, hamileyken darp), tazminat o denli fırlayacaktır.
- Kıdem (Evlilik Süresi): 2 aylık bir evlilikle biten davada istenen parayla, kadının 30 yılını verdiği, 3 çocuğunu büyüttüğü bir evliliğin yıkılmasında çıkan tazminat tutarı doğal olarak tamamen farklıdır.
Mal Paylaşımı ve Tazminat Birbirine Karıştırılmamalı!
Halkımızdaki en büyük kafa karışıklığı "Tazminatla Malın (Evin) birleşeceğini" sanmaktır. Türk Hukukunda Boşanma (Tazminat/Nafaka) davası ile Mal Rejimi (Katılma Alacağı - Evi Bölme) davası iki ayrı kulvardır.
Örnek Konu: Karınız/Kocanız sizi aldattı. Üstünüze 5 Milyon TL değerinde ortak eviniz var. 1. Dava: Boşanma Mahkemesi kusuru "Aldatan" eşte bulur. Sizin ağır buhrana girmeniz nedeniyle size 2 Milyon TL Manevi/Maddi Tazminat ödemesine karar verir. (Bu cepte!) 2. Dava: Mal Paylaşımı Mahkemesi'ne geçersiniz. Kanun derki 'edinilmiş malların yarısı eşindir'. Mahkeme "Zina (aldatma) yapan eşin %50'lik pay hakkı TMK gereği düşürülür veya SIFIRLANIR" maddesini işletir! Sonuçta hem evin değerinin tamamını hem de üzerine 2 Milyon TL tazminatı (hacizle/nakdî) alabilirsiniz.
Zina ve Ağır Darp Durumlarında Haciz Mekanizması
Tazminat hükmünü içeren gerekçeli karar verildiğinde, (karar avukatınız vasıtasıyla kesinleştirilirse) eşinize İcra Müdürlüğü aracılığıyla İlamlı İcra Takibi başlatılır. Eşiniz isterse bankadaki parasını yurt dışına çıkarsın; "tazminat faturası" adamın / kadının maaşına (4'te 1 oranında her ay), evlerine, SGK dosyasına ve hatta banka hesabına e-hacizle KESİN olarak yapışır. Eğer bu borcu ödemezse üzerine araba bile alamaz hale gelir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ağır İstismarın Bedelini Hukuken Ödetin
Karşınızdaki eş, işlediği zina veya uyguladığı şiddet sonrası hiçbir bedel ödemeden ceketini alıp gideceğini sanıyorsa yanılıyor. Aile Mahkemelerinde profesyonel bir delil ispatıyla; 'Kusur Derecelesi, SED (Ekonomik durum) Müzekkereleri ve Banka Kayıtları' incelenerek hakkınız olan yüksek meblağlı Maddi ve Manevi Tazminatı icra vasıtasıyla garanti altına alabilirsiniz. Süreki kaybetmemek ve güçlü başlangıç yapmak için hukuk ofisimize başvurunuz.